Het venster dat vaak onbenut blijft
Wat als mensen een fusie niet gewoon ondergaan, maar in de mate van het mogelijke en wenselijke mee aan de ontwerptafel zitten? Niet om alles samen te beslissen, wel om af te toetsen of wat je voor ogen hebt redelijk, aanvaardbaar en werkbaar is.
Zodra de krijtlijnen duidelijk zijn, ontstaat een venster. Er is een verhaal in wording. Er zijn mensen die dat verhaal straks moeten dragen. En er is een keuze: laat je dit moment passeren, of maak je er bewust gebruik van? Terwijl structuren boven de waterlijn vorm krijgen, vormt zich ook een realiteit eronder. Mensen zoeken houvast, maken keuzes en trekken conclusies, lang voor jij ze erbij betrekt. In die stille fase haken net de sterkste profielen af, lekt energie weg en verdampt vertrouwen nog voor samenwerking echt kan landen.
Leiderschap dat zich laat spiegelen
Maak het werken met mensen een onderdeel van het plan. Vroeg genoeg. Dit is een strategische keuze die de kans op slagen mee bepaalt.
Wie gelooft in zijn project, durft het ook te laten spiegelen. Stel ideeën, overtuigingen en plannen bloot aan de blik van anderen, niet om ze onderuit te halen, wel om ze scherper, robuuster en draaglijker te maken. Laat je challengen op blinde vlekken. Macht vraagt om spiegels. Kijk in die spiegels, ook als je er oncomfortabele dingen in ziet. Daar groeit legitimiteit.
Weet trouwens dat je goed zit als het lastig wordt. Hoge bomen vangen veel wind, en terecht. Want hoge bomen hebben stevige wortels.
Een context die onder de waterlijn werkt
Dat spiegelen vraagt een setting die tegelijk het dagelijkse werk loslaat en relevant is. Een plek die ruimte maakt voor productief discomfort zodat de waterlijn zakt en we het onbespreekbare vastpakken. Een plek waar we niet alleen met ons hoofd zijn, maar ook met ons lijf. Een lijf liegt niet: het spreekt de waarheid over wat mensen nodig hebben en belangrijk vinden, ook in fusies.
Zo’n plek bestaat in vele vormen en maten. Bij Outward Bound kiezen we resoluut voor de natuur als omgeving. Want de natuur kent geen vergaderstructuur, geen hiërarchie en geen agenda. Ze vraagt wel aanwezigheid, samenwerking en echte keuzes. Wat daar gebeurt, kruipt onder de huid. Het blijft hangen, lang nadat de flipcharts zijn opgerold en de catering is afgeruimd.
Wanneer een fusie gedragen wordt
Organisaties die hier vroeg genoeg tijd en budget voor vrijmaken, versterken hun menselijk kapitaal op het moment dat het telt. Ze creëren goesting, samenhang en richting, voor de complexiteit van de dagelijkse praktijk alles opslorpt. Ze kiezen er bewust voor om geen optelsom van structuren te bouwen, wel een organisatie die gedragen wordt door mensen die mee willen bouwen.
Een fusie is pas geslaagd wanneer de mensen die haar moeten waarmaken, dat ook willen doen. Omdat het ertoe doet. Schat de mensen die straks jouw fusie moeten waarmaken naar waarde. Erken hun stem, hun perspectief, hun belangen en noden. Neem hen au sérieux, vroeg genoeg. Dat is wat een fusie menselijk maakt, en wat mensen door een fusie draagt.
Bij Outward Bound Belgium begeleiden we teams en leidinggevenden op het moment dat het ertoe doet: buiten, met iets op het spel, in een context die samenwerking en leiderschap versneld zichtbaar maakt.
Sta je midden in een fusie, overname of reorganisatie? Of kondigt zich zo’n traject aan? Laten we samen bekijken welk venster zich opent en hoe je het bewust kan benutten.
Ik ben gevormd als psycholoog. Als directeur van een opvangcentrum voor vluchtelingen bij Fedasil, als trainer en consultant in Ethiopië, en nu als Executive Director van Outward Bound Belgium. Wat mensen drijft, verbindt en soms tegenhoudt: daar blijf ik graag nieuwsgierig naar. Van boardroom tot rotswand is de rode draad in mijn leven hoe we mens kunnen blijven in een wereld die dol draait. En hoe zoekende leiders met sterke schouders hiertoe kunnen bijdragen. Met deze nieuwsbrief denk ik hardop over hoe we die menselijke maat kunnen koesteren in teams, in organisaties en in de samenleving.